We willen met elkaar Lakenvelders die een mooi, lang en gezond leven hebben. Daarom is het belangrijk om je te realiseren dat “De Lakenvelder Koe” het resultaat is van Genetica (fokkerij) – het Milieu (of te wel de leefomgeving) van de koe en het Management van de boer. In deze driehoek is de bijdrage van de fokkerij circa 30% en het milieu plus het management de andere 70%. Voor de boer en boerin is er dus veel te bereiken om de omstandigheden voor hun Lakenvelder koeien op orde te maken en de voeding met verzorging op de dagelijkse behoeften af te stemmen.
De punten van aandacht worden o.a. samengevat in de doelstelling van de jongvee-opfok: een gezonde vaars die op je bedrijf past, lage opfok kosten, afkalf leeftijd van 24 maanden en een prima ontwikkeling met een normale conditie. Vooral een normale conditie is een belangrijk streven: te mager dan kan de vaars niet voldoende uitgroeien en het kalf goed voeden en te vet dan kunnen er extra geboorte problemen ontstaan doordat het geboorte gewicht van het kalf extra zwaar is en de geboorteweg van de vaars vervet is met als gevolg een duidelijk risico toename op een moeilijk geboorte verloop.
Omdat herkauwer nakomelingen bij de geboorte “steriel” zijn wat betreft antistoffen in het bloed is een pas geboren kalf dus compleet vatbaar voor allerlei infecties zonder dat ze daar een goed antwoord op heeft: bacteriën en virussen kunnen gewoon binnenkomen via de bek, de neus en de navel en als het kalf nog geen eerste biest heeft gedronken dan heeft ze via haar afweer hier geen goed antwoord op! Dit is een groot risico voor het kalf en voor u om te proberen het kalf gezond te houden. Biest (melk van de eerste en tweede dag na afkalven) bevat veel energie (met name vet en eiwit) en veel antistoffen. Als het pasgeboren kalf biest drinkt dan komt dit via de slokdarm sleuf direct in de lebmaag terecht en zonder daar te stremmen stroomt dit door naar de darmen. Omdat de darmwand de eerste 24 uur na de geboorte nog “open” is kunnen de eiwitcomplexen vol met antistoffen direct in de bloedbaan opgenomen worden. Dit is bijzonder belangrijk omdat het kalf maanden lang van deze opgenomen antistoffen uit de eerste biest kan overleven doordat ze nu “weerstand” heeft gekregen tegen de boze bacteriën en virussen.
Eerste biest levert dus veel ENERGIE voor het kalf tegen afkoeling en om spierkracht te krijgen (lopen-springen-drinken), veel ANTISTOFFEN tegen infecties en voedingsstoffen om DARMPEK af te drijven.
De Lakenvelder boer en de Lakenvelder koe moeten dus zorgen dat het kalf kort na de geboorte (binnen 1 uur) minstens 2 liter biest op drinkt. Let wel dat de zuigreflex om biest te drinken het eerste half uur na de geboorte bij het kalf zeer groot is en na deze tijd gaat afnemen. Als u als veehouder niet helemaal gerust bent of het pasgeboren kalf voldoende sterk of voldoende vlug is om de spenen van de koe te vinden dan is de beste oplossing om het kalf via een drinkspeen 2 liter warme (37-38 graden) eerste biest te laten drinken.
Eigenlijk alle pasgeboren kalfjes drinken met heel veel smaak en kracht deze “levens reddende” drank. Als de biest uit de diepvries komt dan alleen via “au-bain-marie” methode langzaam opwarmen en niet boven de 50-60 graden Celsius komen. Door deze biest verstrekking aan het pasgeboren kalf sluit je als veehouder een soort risico verzekering af: de eerste 24 uur heeft het kalfje nu de kracht en de tijd om verder bij de koe te gaan drinken leren. Als je de moeder koe dan ook nog lauwwarm water laat drinken is het eerste werk voor een goede afsluiting van het mooie geboorte proces een heus feit en veel problemen zijn hiermee getackeld voor koe, kalf en….de beste Lakenvelder boer(in).
Dick de Lange, dierenarts rundvee
Uw reactie op dit artikel.
Geef uw eigen reactie door hier te klikkenZaterdag 4 Juni 2011Sander Niessen
Wil het kalf niet goed drinken, dan grijpt men al snel naar een sonde die men, let wel, zeer geduldig dient in te brengen en daarbij dient men de kop van het kalf recht te houden.
Bij verzet van het kalf schuurt de sondekop, die al snel scherpe randjes heeft, langs het strottenhoofd met als gevolg beschadigingen die we niet waarnemen.
Hygiene van dit hulpmiddel spreekt voor zich.