Er worden veel biggen geboren op de Nederlandse varkensbedrijven. U vindt hier 10 tips om deze biggen groot te brengen tot betere biggen.

1. Boordevol Biest
Biest is voor een big de enige bron waarmee hij weerstand kan opbouwen. De biest van alle zeugen, dus ook die van de gelten (adaptatie), dient dan ook alle antistoffen te bevatten tegen alle bedrijfseigen kiemen.

De 4 eerst geboren biggen hebben duidelijk meer kans om biest te drinken. Biggen moeten binnen 3 uur na hun geboorte biest opnemen van hun eigen moeder. Veel biest van hoge kwaliteit zorgt voor een hoog niveau van antistoffen tegen de op het bedrijf voorkomende kiemen. Dat niveau blijft hoog, ook op dag 3 en dag 21. Het is dan ook verstandig de 4 eerstgeboren biggen enkele uren apart te zetten om zo de andere biggen gelegenheid te geven tijdig en voldoende biest op te nemen (split suckling). Biggen die snel droog en warm zijn na de geboorte nemen eerder biest op. Zorg dan ook voor een warm lignest met ruim Powercal en wrijf de lichtste biggen even droog. Zorg ook voor voldoende rust bij de zeug rondom het werpen. Dus niet te snel Python toe dienen en vooral niet te snel opvoelen. Iedere zeug waar op gevoeld wordt gaat een infectie doormaken van het geboortekanaal en bovendien blijkt dat opvoelen maar zelden nodig is. Laat de natuur vooral zijn werk doen tijdens de geboorte van de biggen. Wat wel helpt om de zeug zich aangenamer te laten voelen en om zo een makkelijker biestproductie te verkrijgen is het 1-malig toedienen van een injectie Novem (2 ml/100 kg lichaamsgewicht). Voer de zeug de 1e week na werpen een arme Lacto, d.w.z. armer aan energie en eiwit. Hierdoor is de melksamenstelling dusdanig dat bijvoorbeeld Clostridium (een weeldeziekte) minder kans krijgt diarree te veroorzaken. Het voeren van een 2-fasen Lacto helpt hierbij. 

2. Behandel een big voorzichtig en minimaal
Een pasgeboren big is kwetsbaar. Niet alleen voor infecties maar ook voor mechanische beschadigingen. Mechanische beschadigingen treden op wanneer een big bijvoorbeeld aan één pootje wordt opgepakt of wordt teruggeplaatst vanaf hoogte in zijn hok. Sluit de biggen eerst op alvorens ze op te pakken en pak ze altijd op onder de romp en niet aan één of beide pootjes. Plaats de biggen na behandeling terug op de grond in het hok of laat ze vanaf een glijbaantje terug glijden in een dikke laag Powercal in het kraamhok. Onderzoek heeft onlangs aangetoond dat mechanische beschadiging een rol speelt bij het ontstaan van kreupelheden als big of later.
Behandeling van de biggen per injectie zorgt altijd voor extra infectiemomenten dus beperk de behandelingen zoveel mogelijk. Ook het ingeven van middelen bij de biggen in de mond, bijvoorbeeld van Baycox, zorgt voor een extra infectiekans van bijvoorbeeld Streptococcen, doordat het pompje bijna op de tonsillen van de biggen komt, telkens weer bij ieder big. Op een aantal bedrijven wordt om die reden de Baycox door de kunstmelk gegeven.
Gebruik bij de IJzer- en andere preventieve injecties de juiste naald, bijvoorbeeld de aluminium hub 18Gx5/8”-1.2x16mm, zodat er geen ijzeroplossing terug loopt.
Het tandjes knippen/slijpen is al behoorlijk uitzondering geworden op de bedrijven, het castreren gaat ook die kant op, maar het couperen van de staartjes is nog niet los te laten. Coupeer voldoende heet, rustig en recht door de staart heen. 

3. Meng de biggen minimaal
Biggen hebben er baat bij door hun eigen moeder groot gebracht te worden. Bij hun eigen moeder hebben ze minimale stress en van hun eigen broertjes en zusjes hebben ze het minste last. Dus in ieder geval biest van hun eigen moeder en van dag 2 t/m 4 de koppels uniformeren door de zwaarste biggen over te leggen naar een andere zeug en leg daarbij 1 op 1 over, dus niet overal een big bij. Bedenk ook dat zeugen inmiddels meer melk geven dan voorheen, ook gelten, dus laat er ook eens wat meer bij liggen. Bij het maken van pleegzeugen, de pleegzeug in de afdeling plaatsen en gebruik oudere worps zeugen. Deze hebben qua antistoffen de meest rijke melk. Alhoewel veruit de meeste antistoffen met de biest worden ingenomen is er ook een lactogene route, waarbij de melk zorgt voor een verhoging van de weerstand van de biggen. Bij het spenen ook de broertjes en de zusjes zoveel mogelijk bij elkaar houden, dan gaan ze het meest natuurlijk door in hun groei en ontwikkeling. 

4. Geef de biggen zo vroeg mogelijk voeding bij
Hoe eerder een big gewend is aan vast voedsel hoe makkelijker het spenen gaat. Zeker als er vroeg gespeend gaat worden weet een big het te waarderen als de opname van het vaste voedsel al behoorlijk gewoon is. Op dag 1 (dit is de 1e dag na de dag van de geboorte) uiteraard geen melk bij geven, want dan is alles gericht op maximale biestopname, maar daarna kan begonnen worden met het bijgeven van handwarme melk in kommetjes. Er zijn tegenwoordig ook bijvoorbeeld yoghurtachtige producten op de markt die prima passen bij het vroeg bijvoeren. Deze producten van nu hebben het voordeel dat ze veel beter houdbaar zijn dan vroeger, al blijft 2-3x daags vers verstrekken een must. Plaats de kommetjes bij de kop van de zeug aan de kant van de waternippel van de biggen en voer de biggen als hun moeders ook eten krijgen. Zo wordt het bijvoer het meest natuurlijk aangeboden. 

5. Voorkom darmwandbeschadiging bij spenen
Inmiddels is wel duidelijk dat iedere darmwandbeschadiging een verhoogde kans op Streptococcen-infecties geeft. Juist bij spenen is de darmwand gevoelig. Indien er dan naast de verandering van omgeving en leefklimaat ook een voerverandering is, dan is de kans op darmwandbeschadiging groot. Ook het plaatsen van veel biggen in een hok, kan alleen werken als er voldoende en gemakkelijk bereikbare eet- en drinkplaatsen zijn. De keuze van het speenvoer en het biggenvoer daarna is vaak een bedrijfsspecifieke. Wel zien we over het algemeen dat voeders die gericht zijn op een hoge groei wat meer problemen kunnen geven dan de wat veiliger voeders. Toevoegingen bestaande uit mengsels van o.a. kort- en middelketen vetzuren en laurinezuur kunnen juist een positieve bijdrage leveren. 

6. Laat biggen altijd volop eten en drinken
Biggen eten graag en veel. Biedt ze de gelegenheid om altijd te kunnen eten en drinken. Zorg voor vers en schoon drinkwater. Bij biggen is het eigenlijk altijd verstandig om veilig leidingwater te geven uit schone leidingen. Onbeperkt en iedere minuut van de dag makkelijk beschikbaar droogvoer en bij brijvoer liefst 8x per dag voeren is geen overbodige luxe. Dit is niet zo zeer bedoeld voor de beste biggen, want die komen er toch wel, maar juist voor de minste biggen, die vaak bescheiden en teruggetrokken leven in de koppel. 

7. Reinig en ontsmet de kraam- en biggenafdeling altijd
Veel kwaadaardige kiemen op de bedrijven overleven in de vetlaag in de afdelingen. Deze vetlaag is niet zomaar verdwenen bij de volgende opleg van zeugen of biggen. Heet en lang reinigen (bijvoorbeeld met een stoomreiniger) is misschien wel de beste methode om de vetten op te lossen, maar blijkt in de praktijk praktisch wat onhandig. Dus inweken met zeep (dé vetoplosser) en reinigen met warm water is de beste oplossing. Ontsmetten (op basis van waterstofperoxide en perazijnzuur) en voldoende lang drogen zorgt voor een kiemarme en veilige omgeving voor de nieuwe bewoners. 

8. Volg vaste structuren
Het blijkt steeds voornamer om volgens vaste structuren te werken op de varkensbedrijven. De wekelijkse (danwel meerweekse) cyclus van werkzaamheden op het bedrijf kan alleen productief worden verricht als dit volgens vaste patronen verloopt. Loop alle activiteiten op uw bedrijf na en leg deze na bespreking in het team vast. Sta open voor verbetertips, maar implementeer deze alleen als u het juiste gevoel daarbij heeft. U gaat over uw eigen bedrijf en uw stijl van werken bepaalt of er voldoende vitale blankroze biggen worden afgeleverd. 

9. Geef uw zeugen rust en liefde
Een moederdier dat haar leven lang in een aangename omgeving vertoeft en dat met liefde wordt behandeld is in staat beter voor haar biggen te zorgen dan een moeder die zich regelmatig gestrest voelt. We zien op bedrijven waar de zeugen in alle rust worden omgehokt en waar tijdens de biggenbehandelingen gezellig met elkaar wordt gekletst, zeugen liggen die bij binnenkomst in een afdeling volkomen kalm blijven liggen. Ook het rustig gaan laten staan van zeugen in de kraamstal of het zo pijnloos mogelijk vaccineren van de zeugen zijn zaken die wel degelijk ook een rol spelen bij de zorg van de zeugen voor hun kroost. Hier geldt ook dat vaste patronen en structuren zorgen voor rust bij de zeugen. Gestreste zeugen hebben een gestoorde hormoonhuishouding en het immuunsysteem kan van slag raken. Op die manier heeft dit dan ook weer zijn negatieve effect op de biestkwaliteit. 

10. Geniet van de biggen
Sta bij tijd en wijle even stil bij hoe uw biggen zich gedragen. Pak een stoel en ga eens een klein kwartiertje in de kraamstal of biggenafdeling zitten zonder iets te doen. Neem puur waar wat de biggen onderling en met hun moeders doen. Door op verschillende tijdstippen regelmatig naar uw biggen te kijken, ontwikkelt u niet alleen uw eigen varkenskennis, maar ziet u ook beter wat u nu eigenlijk produceert. 
Geniet van uw betere biggen!

---

Preview artikel Varkensbedrijf dierenarts Robin Holle

Uw reactie op dit artikel.

Geef uw eigen reactie door hier te klikken